kookplaten

Abonneer op de kieskeurig nieuwsbrief

Informatie over kookplaten

Wat is het verschil tussen inductie en keramisch koken? Of kies je voor een gaskookplaat? Na het lezen van onderstaande tekst weet je alles over kookplaten.
Algemene informatie
Een kookplaat werd vroeger gewoon gasplaat of gasstel genoemd.Halverwege de jaren ’70 van de vorige eeuw werd elektrisch koken populair. Sinds de jaren ’90 zijn er varianten op deze vorm van elektrisch koken geïntroduceerd waarvan inductiekookplaten en keramische kookplaten de bekendste zijn.
koken_kookplaat
Met de komst van deze kooktechnieken is de naam kookplaat de juiste term geworden. De kookplaat is uitgegroeid tot veel meer dan een zuiver functioneel apparaat in de keuken. Design wordt steeds belangrijker. Daarbij komt dat we tegenwoordig veel meer doen in de keuken dan alleen aardappelen met groenten en vlees bereiden. Er zijn steeds meer kookplaten die verschillende kooktechnieken combineren: gas in combinatie met keramische of halogeen kookplaten, zelfs combinaties met grillplaten zijn al geen uitzondering meer.

Bediening van de kookplaat
De bediening van de vrijstaande kookplaat gebeurt in de meeste gevallen nog met de bekende draaiknoppen. Inbouwkookplaten daarentegen (de inductie- en keramische kookplaten) zijn meestal uitgerust met tiptoetsbediening, die fraai geïntegreerd is in de glasplaat.
man_koken
Je kunt bij touchcontrol- of tiptoetsbediening heel makkelijk zien welke kookzones in bedrijf zijn, evenals dat het kookoppervlak makkelijk te vergrendelen en schoon te maken is. Ook kun je stapsgewijs het vermogen regelen (van bijvoorbeeld 1 naar 9 waarbij 9 het maximale vermogen is van die kookzone). Nieuw op tiptoetsgebied is de slider control bediening. Via deze bediening wordt de mate van verhitting van de kookzone bepaald door er simpelweg met een vingertop overheen te strijken. Vele inductie- en keramische kookplaten beschikken ook over een veiligheidsuitschakeling: de kookplaat schakelt automatisch uit na een bepaalde tijd waarin deze niet is bedient.

Elektrisch koken
De klassieke elektro kookplaat met vier kookzones komen we niet veel meer tegen. Meestal wordt een elektro kookplaat geleverd in combinatie met andere hittebronnen. Een plaat of spiraal wordt elektrisch verwarmd en geeft zijn hitte af aan de pan. Een elektrische kookplaat wordt langzaam warm en koelt langzaam af. De plaat reageert traag op aanpassingen van de warmte.
kookplaat_elektrisch
Een ‘klassieke’ elektro kookplaat
Dit kun je als vervelend ervaren, maar je kunt er ook je voordeel mee doen. Als je bijvoorbeeld een saus maakt, kunt de kookplaat tijdig uitzet, en kan de saus nog enige tijd doorsudderen en warm worden gehouden. Omdat de plaat of het spiraal erg heet wordt, kunnen etensresten inbranden. Omdat de kookplaat niet geheel glad is, kan schoonmaken een lastig en arbeidsintensief klusje zijn. Elektrische kookplaten verbruiken veel stroom. Het is daarom niet verstandig om een elektriciteitsgroep met andere apparatuur te delen. Als je een elektrische kookplaat in jouw keuken wenst is een aparte groep dus een vereiste.

Inductiekoken
Een inductiekookplaat werkt met een magnetisch veld. Het magnetische veld zorgt voor een zeer snelle verwarming van de pan. Het water kookt sneller en de boter is sneller gesmolten.
inductie
Een inductiekookplaat
Omdat de magneet zelf geen warmtebron is, maar de combinatie van de magneet met de pan warmte veroorzaakt, wordt het kookoppervlak nooit zo heet als bij een keramische of gaskookplaat. Etensresten kunnen daarom ook niet inbranden en een inductiekookplaat koelt ook sneller af. Bijkomend voordeel: als de pan verwijderd is, stopt het verwarmingsproces. Je kunt dus nooit onbedoeld brand veroorzaken doordat je vergeten bent ‘het vuur uit te zetten’. Sommige platen zijn voorzien van een kinderslot, zodat ze niet onbedoeld door kinderen kunnen worden bediend.

tiptoets
Tiptoetsbediening op een inductiekookplaat

Let op: niet alle pannen zijn zonder meer geschikt voor inductie. Inductiekookplaten verbruiken veel stroom. Het is daarom niet verstandig om een elektriciteitsgroep met andere apparatuur te delen. Als je inductie in de keuken wenst is een aparte groep dus een vereiste.

Keramisch koken
Een keramische kookplaat werkt eigenlijk hetzelfde als een klassieke elektrische kookplaat. In plaats van de ronde zwarte elektrische platen is deze kookplaat voorzien van een dikke glasplaat waarop in lijnen de kookzones aangegeven zijn. Een gloeispiraal verwarmt de kookplaat. Een belangrijk voordeel van de keramische kookplaat is het gladde oppervlak dat gemakkelijk is schoon te houden. Nadeel is dat de kookplaat relatief langzaam opwarmt en dat de plaat lang heet blijft.
kookplaat_keramisch
Een keramische kookplaat

Er zijn steeds minder gebruikers van een keramische kookplaat. Veel mensen die nu een keramische kookplaat hebben, denken er aan over te stappen naar inductiekoken. De belangrijkste beweegreden is het gebruiksgemak. Keramisch is veelal erg traag, en inductie is net zo snel als gas of zelfs sneller. Keramisch koken heeft nog wel een voordeel boven inductiekoken. Je kunt namelijk gebruik maken van de restwarmte zodat je een gerecht nog even warm kunt houden. In tegenstelling tot inductie, zijn er nog steeds keramische kookplaten met knoppen. De inductiekookplaten zijn eigenlijk allemaal voorzien van tiptoetsen tegenwoordig. Een tweede voordeel van de keramische kookplaat is dat deze langer meegaat. Een gemiddelde inductiekookplaat gaat 10 tot 15 jaar mee, terwijl een keramische kookplaat 15 tot 20 jaar mee gaat (uitzonderingen bevestigen de regel natuurlijk).

Let op: niet alle pannen zijn zonder meer geschikt voor keramisch koken. Keramische kookplaten verbruiken veel stroom. Het is daarom niet verstandig om een elektriciteitsgroep met andere apparatuur te delen. Als je een keramische kookplaat in de keuken wenst is een aparte groep dus een vereiste.

Halogeen koken
Een halogeen verwarmingselement (lamp) verwarmt de keramische glasplaat, die vervolgens de warmte doorgeeft aan de bodem van de pan. Net als bij een keramische en inductiekookplaat is het glasoppervlak makkelijk schoon te houden, maar omdat de glasplaat heel heet wordt kunnen etensresten inbranden. De opwarmtijden zijn gemiddeld, in de meeste gevallen sneller dan bij keramisch koken. Belangrijk nadeel is dat de plaat langzaam afkoelt en dat de halogeen hittebron kan slijten, zodat op termijn vervanging noodzakelijk is.

Halogeen kookplaten verbruiken veel stroom. Het is daarom niet verstandig om een elektriciteitsgroep met andere apparatuur te delen. Als je een halogeen kookplaat in de keuken wenst is een aparte groep dus een vereiste. Halogeen koken komt vanwege de genoemde nadelen niet veel voor. Voornamelijk keramische kookplaten en inductiekookplaten genieten bij elektrisch koken de voorkeur.

Koken op gas
Op gas koken is de meest bekende kookvorm en deze vorm blijft in Nederland zeer populair. Gas heeft een directe overbrenging van hitte op de pannen, maar koken met een open vlam kent uiteraard ook risico’s.
kookplaat_gaskookplaat
Een vrijstaande gaskookplaat
Er zijn een aantal duidelijke punten die in het voordeel spreken van gas. De warmte is doorgaans zeer goed te regelen, waardoor je veel minder kans loopt op aangebrand eten. Bovendien vereist gas geen speciale pannen, zoals bijvoorbeeld bij koken op inductie.

In de meeste keukens is een gasleiding aanwezig, zodat je bij het aansluiten van je kookplaat geen ingrijpende aanpassingen moet doen, zoals het aanleggen van een aparte elektriciteitsgroep. Kies je voor een vrijstaande kookplaat i.p.v. inbouw dan heb je met gas een ruim aanbod.

De ontwikkeling van gaskookplaten gaat zeer snel de laatste jaren. Tegenwoordig heb je werkelijk schitterende gaskookplaten van glas, roestvrijstaal en aparte designs die een sieraad zijn in de keuken. Op vele gaskookplaten vind je een wokbrander. Hier kun je perfect op wokken en leveren ongeveer een vermogen van 4000 watt of meer. Deze wokbrander zit soms in het midden en soms aan de zijkant van de kookplaat, de keuze is aan jou.

kookplaat_gasopglas
Een gas-op-glas kookplaat
Bekend nadeel van de gasplaat is dat het schoonmaken voor veel werk kan zorgen. Een nieuwe trend is dan ook gas-op-glas. De gaskookplaat is dan, net als de keramische en inductiekookplaat voorzien van een glaskeramische ondergrond. Deze is veel eenvoudiger schoon te maken en minder gevoelig voor het inbranden van etensresten. Sommige gas-op-glas platen zijn bovendien voorzien van een systeem waarmee de hitte van de branders wordt hergebruikt om andere kookzones te verwarmen.

Werken met open vuur geeft altijd risico’s. Zorg in ieder geval altijd voor voldoende ventilatie, want vuur verbruikt zuurstof. De thermokoppel (vlambeveiliging) waarbij de gastoevoer automatisch wordt afgesloten als de vlam uitgaat, is sinds eind 2010 verplicht op gaskookplaten. Bijna alle kookplaten beschikken tegenwoordig ook over een automatische vonkontsteking. Met een draai aan de knop wordt de vlam automatisch ontstoken en gaat de vlam branden.

Kookvermogen en kookzones
Een kookzone wordt op een gaskookplaat ook wel een kookpit genoemd. Het kookvermogen van een individuele kookzone wordt uitgedrukt in Watt, ongeacht of het nu om een gaskookplaat of een elektrische kookplaat gaat. Hoe hoger het vermogen, hoe krachtiger het kookvermogen van een kookzone.

Een hoog vermogen is handig als je vaak grote hoeveelheden moet koken. Een grote pan soep wordt snel warm, maar ook bijvoorbeeld de hapjespan of wok kan snel heel heet worden, zodat je goed kunt roerbakken. Lage vermogens zijn handig als je kleinere hoeveelheden kookt, of juist als je gerechten lang wilt laten sudderen. De “4-pits” kookplaten beschikken doorgaans over één hoogvermogen kookzone, twee normaalvermogen zones en één sudderzone. 5-of 6-pits kookplaten beschikken meestal over extra functionaliteit, zoals bijvoorbeeld een wokbrander met extra hoog vermogen en een brede vlam, of een extra grote kookzone voor grote pannen (bij inductie- of keramische kookplaten). Verder kun je bij een keramische kookplaat voor de grootte van de zogenaamde stralingszone kiezen, zodat je makkelijk kunt zien wat het bereik is van de warmtebron.

kookplaat_rodestralingszones
Wanneer de kookzones verwarmd worden, zie je deze rood opgloeien. Je ziet gemakkelijk het bereik van de kookzone op de afbeelding hier links. Een veel voorkomend type stralingszone is de high-light kookzone. Deze kenmerken zich door een korte opwarmtijd en een stabiele hitte-afgifte.

Veiligheid
koken_keuken
Kookplaten moeten uiteraard altijd volgens de voorschriften van de fabrikant worden aangesloten. Doe je dit niet dan loop je aanzienlijke risico’s. Om het gebruik van kookplaten veiliger te maken bieden steeds meer fabrikanten voorzieningen zoals kindersloten en panherkenning. Ook restwarmte-aanduiding is tegenwoordig (bijna) altijd standaard op een elektrische kookplaat. Zo kun je makkelijk zien of een kookzone nog warm is. Sommige kookplaten kun je afdekken met een afdekplaat als ze niet in gebruik zijn. Ook een timer kan gebruikt worden om ervoor te zorgen dat een kookplaat alleen op die tijdstippen gebruikt kan worden dat je zelf aanwezig bent.

Keuze maken
Om te komen tot jouw juiste keuze, biedt Kieskeurig.nl een aantal mogelijkheden:

 

  • Reviews van de producten, voor en door de consument. Hier staat alles te lezen over de positieve en negatieve ervaringen van de consumenten. Met de mogelijkheid van vraag en antwoord over de producten, verzorgd door de consument zelf. Na aankoop kun je ook jouw review plaatsen.
  • Productinformatie, met de meest actuele informatie op een rij.
  • Prijsinformatie, tevens staat hier vermeld bij welke webshops je het product kan laten bezorgen, kan afhalen en bij welke lokale winkels je het product kunt kopen.
  • Winkelvergelijk, reviews van de consument over een online winkel. Alle winkels in de winkelvergelijker worden beoordeeld en kunnen maximaal 5 sterren verdienen. De Kieskeurig.nl Mysteryshopper is verantwoordelijk voor de helft van de totale beoordeling van een winkel, de bezoekers van Kieskeurig.nl verzorgen de andere helft van de winkel beoordeling.
  • Kopen op internet, informatie over wat er komt kijken bij een aankoop online.

Kieskeurig vindt je mening zeer belangrijk en stelt het op prijs wanneer je je waardering geeft over deze achtergrondtekst. Beoordeel deze tekst.